Οικονομία Στέλιος Ορφανάκης

Η ακτινογραφία του Ελληνικού Τραπεζικού συστήματος

του Στέλιου Ορφανάκη*

Το τραπεζικό σύστημα της χώρας ουσιαστικά αποτελείται από τις 4 συστημικές τράπεζες (Alpha Bank, Εθνική Τράπεζα, Eurobank EFG και Πειραιώς) που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της ΕΚΤ. Στο άρθρο που ακολουθεί  θα προσπαθήσω να δώσω με απλά λόγια και ακριβή νούμερα την πραγματική θέση, τόσο του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος όπως αυτή αποτυπώνεται από επίσημα στοιχεία της ΤτΕ όσο και των τεσσάρων συστημικών τραπεζών – που αποτελούν το 95% αυτού του συστήματος- όπως αυτή αποτυπώνεται στους ενοποιημένους ισολογισμούς τους για τη χρήση του 2017 και τα αποτελέσματα των stress tests του Μαΐου του 2018.

Μελετώντας τους ενοποιημένους ισολογισμούς των τεσσάρων συστημικών τραπεζών για τη χρήση του 2017 αλλά και τα στοιχεία της ΤτΕ προκύπτει ότι το μεγάλο πρόβλημα και στοίχημα του τραπεζικού κλάδου αποτελεί η αποτελεσματική διαχείριση των Μη Εξυπηρετούμενων Ανοιγμάτων ώστε να εξυγιανθεί πλήρως το δανειακό χαρτοφυλάκιο ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση της τραπεζικής χρηματοδότησης. Για το σκοπό αυτό οι συστημικές τράπεζες ακολουθούν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για τον προοδευτικό περιορισμό του αποθέματος των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων, με στόχο τη μείωση του συνόλου των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων μεταξύ Ιουνίου 2017 και Δεκεμβρίου 2019 περίπου κατά 37%.

Στα Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα των τραπεζών ένα ιδιαίτερα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 66,5% καταγράφεται στα δάνεια προς πολύ μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες, ακολουθούν με ποσοστό 59% τα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και 53,2% τα καταναλωτικά δάνεια. Μικρότερο ποσοστό 43,3% καταγράφεται στα στεγαστικά δάνεια και πολύ μικρότερο 24,4% στα δάνεια προς μεγάλες επιχειρήσεις. Το αξιοσημείωτο είναι ότι τα  Μη Εξυπηρετούμενα Ανοίγματα για δάνεια προς τον κλάδο των τουριστικών καταλυμάτων φθάνουν στο υψηλό 42,7% παρά τις σταθερά ευνοϊκές εξελίξεις στον τουρισμό της χώρας μας.

Εστιάζοντας στις τέσσερις συστημικές τράπεζες προκύπτει ότι έχουν ένα μεγάλο χαρτοφυλάκιο μη εξυπηρετούμενων δανείων και ανοιγμάτων με δείκτες καθυστέρησης κατά μέσο όρο στο 34% και 49% αντίστοιχα. Πιο συγκεκριμένα το δανειακό χαρτοφυλάκιο των τεσσάρων συστημικών τραπεζών, τα προ προβλέψεων δάνεια βρίσκονται στα 204,7 δις ευρώ ενώ μετά τις προβλέψεις στα 157,2 δις ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες έχουν πάρει προβλέψεις σε ένα ποσοστό 23,41% του συνόλου των δανείων τους με την ΕΤΕ να έχει το υψηλότερο ποσοστό 24,1% και τη Eurobank EFG το χαμηλότερο 21,4%. Τα επιχειρηματικά δάνεια αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος 50,8% του συνολικού δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών με την Πειραιώς να είναι πρωταθλήτρια με ποσοστό 62%. Ακολουθούν τα στεγαστικά δάνεια αξίας 62,1 δις ευρώ και ποσοστό 30,3%, τα καταναλωτικά δάνεια αξίας 20,2 δις ευρώ και ποσοστό 9,9% και τέλος τα διεθνή δάνεια αξίας 15,5 δις ευρώ και ποσοστό 9%.

Κοιτάζοντας τώρα από την πλευρά του ενεργητικού το συνολικό ενεργητικό των τραπεζών στη λήξη του 2017 ήταν στα 253 δις ευρώ από 291 δις ευρώ στη λήξη του 2016. Οι συνολικές καταθέσεις έφθασαν τα 152 δις ευρώ από 147,7 δις ευρώ στα τέλη Σεπτέμβριου του 2017 σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 3%. Η αύξηση των καταθέσεων τροφοδοτήθηκε από μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά ενώ σε κάθε περίπτωση υποδηλώνει ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα. Το ίδιο διάστημα η χρηματοδότηση των τραπεζών από το Ευρωσύστημα έφθασε τα 32,7 δις ευρώ με την ΕΤΕ να έχει τη μικρότερη έκθεση με μόλις 2,8 δις ευρώ.

Στις 5/5/18 ανακοινώθηκαν τα επίσημα αποτελέσματα των stress tests για τις τέσσερις συστημικές τράπεζες μας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα τόσο στο δυσμενές όσο και στο βασικό σενάριο πρώτη τράπεζα ανακηρύχθηκε η Alpha Bank με δεύτερη την Εθνική ενώ την τρίτη και τέταρτη θέση καταλαμβάνουν οι Eurobank EFG και Πειραιώς αντίστοιχα. Στο δυσμενές σενάριο η συνολική κεφαλαιακή επιβάρυνση που προκύπτει από τα stress tests που ανακοινώθηκαν έφθασε τα 15,5 δις ευρώ κάτι που σημαίνει ότι από τα 28,5 δις ευρώ κεφάλαια core tier 1 που έχουν σήμερα οι τράπεζες θα μειωθούν στα 13 δις ευρώ. Αν μάλιστα λάβουμε υπόψη ότι ο αναβαλλόμενος φόρος είναι σήμερα στα 21,2 δις ευρώ τότε προκύπτει αβίαστα ότι οι τράπεζες πρέπει να βρουν τρόπους να βελτιώσουν τα ίδια κεφάλαια τους.

Η βελτίωση της ποιότητας των ιδίων κεφαλαίων των συστημικών τραπεζών μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω πωλήσεων των θυγατρικών (ήδη γίνεται), είτε με κατάλληλη μερισματική πολιτική (απουσία μερίσματος στους μετόχους που ήδη γίνεται) είτε με προσεκτικά σχεδιασμένες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ) (δεν έχουν ακόμα γίνει).

 

ΣΤΕΛΙΟΣ ΟΡΦΑΝΑΚΗΣ* Ο κ. Στέλιος Ορφανάκης είναι Καθηγητής (M.Sc) Φυσικών και Θετικών Επιστημών στη Δημόσια Εκπαίδευση, έχει εξειδικευθεί στην Τραπεζική Διοίκηση και σε Παράγωγα Προϊόντα, έχει εργαστεί και ως Επενδυτικός Σύμβουλος στην Ιδιωτική Τραπεζική (Alpha Private Bank – Όμιλος ALPHA BANK). Συμμετέχει στις επιτροπές: I) Οικονομίας & Ανάπτυξης και II) Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων της Νέας Δημοκρατίας.

Σχολιάστε

Κάντε κλικ εδώ για να αφήσετε ένα σχόλιο

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

Επιχειρηματικότητα & Οικονομία

Εφημερεύοντα Φαρμακεία Λάρισα